Scientific Reports, 2026
Label-free holotomographic imaging of brain myelin
Tuba Oğuz, Mehmet Şerif Aydın, Bilal E. Kerman, M. Fatih Toy
Özet
Miyelin bütünlüğünün nicel olarak değerlendirilmesi, demiyelinizan hastalıkların anlaşılması ve remiyelinizasyon tedavilerinin değerlendirilmesi için gereklidir. Transmisyon elektron mikroskopisi (TEM), g-oranının nicelenmesinde altın standarttır; ancak yavaş, emek yoğun ve tahribatlıdır. Burada, fare korpus kallozum kriyokesitlerinde akson çapını, miyelin kılıfı kalınlığını ve g-oranını çıkarmak için holotomografik görüntülemeyi nokta yayılım fonksiyonunu hesaba katan bir modelle birleştiren hızlı ve işaretsiz bir yaklaşım sunuyoruz. Sistemimiz her görüş alanı için 45 saniyede 100 farklı eğik aydınlatma açısında hologram kaydeder ve üç boyutlu kırılma indisi haritalarını 335 nm yanal ve 2,2 μm eksenel çözünürlükle yeniden oluşturur. Akson çapını ve kılıf kalınlığını çıkarmak ve optik çözünürlük sınırının altındaki g-oranı değerlerini kestirmek için eş merkezli kırılma indisi profillerine bir model uyduruldu. Özgüllük, lizolesitinle oluşturulan demiyelinizasyon ve ardından gelen remiyelinizasyonda test edildi. Yabanıl tip farelerdeki 160 aksondan holotomografi, aynı soydaki TEM ölçümleriyle (0,721) yakından örtüşen 0,736’lık ortalama kestirilmiş g-oranı verdi. Remiyelinizasyon, kestirilmiş g-oranını karşı taraftaki kontrol dokusundaki 0,704’e karşılık 0,740’a yükseltti; bu da yeni oluşan daha ince miyelinin saptandığını doğruladı. Dolayısıyla holotomografi, nicel miyelin morfometrisi ve remiyelinizasyon sağlayan bileşiklerin taranması için düşük maliyetli ve yüksek verimli bir platform sunmaktadır.
